Najwięcej możesz zrobić, osłaniając okna przed słońcem i wietrząc wtedy, gdy na zewnątrz jest chłodniej niż w środku. Pomaga też ograniczenie gotowania, pieczenia i pracy urządzeń oddających ciepło. Skuteczność tych działań zależy od ekspozycji okien, nagrzewania dachu oraz możliwości przewietrzania. Podczas długich upałów z ciepłymi nocami domowe sposoby mają ograniczone możliwości.
W 30 sekund
- Osłaniaj nasłonecznione okna, zanim promienie zaczną ogrzewać wnętrze. Osłony zewnętrzne zatrzymują część energii słonecznej przed szybą.
- Do intensywnego wietrzenia wybieraj porę, gdy powietrze na zewnątrz jest chłodniejsze od tego w mieszkaniu.
- W gorącej części dnia ogranicz dopływ ciepłego powietrza przez okna, ale nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych ani nawiewników.
- Wentylator poprawia odczuwalny komfort, lecz sam nie obniża temperatury pomieszczenia.
- Na ostatnim piętrze przyczyną przegrzewania może być także nagrzany dach. Same osłony okienne nie zawsze wystarczą.
Osłoń okna, zanim słońce ogrzeje mieszkanie
W pokojach z nasłonecznionymi oknami pierwszym działaniem powinno być zacienienie szyb. Osłony zewnętrzne ograniczają dopływ energii słonecznej, zanim promieniowanie przejdzie przez przeszklenie. Mogą to być rolety zewnętrzne, żaluzje fasadowe lub odpowiednio dobrane markizy. Skuteczność konkretnej osłony sprawdź w dokumentacji produktu, z uwzględnieniem rodzaju przeszklenia.
Po przejściu przez szybę energia słoneczna ogrzewa podłogę, meble i ściany. Powierzchnie te oddają później ciepło do wnętrza, także po ustąpieniu bezpośredniego nasłonecznienia. Dlatego zasłanianie okna dopiero wtedy, gdy pokój jest już gorący, daje mniejszy efekt niż zacienienie go z wyprzedzeniem.
Jeśli masz tylko rolety, żaluzje lub zasłony wewnętrzne, korzystaj z nich w godzinach nasłonecznienia. Nadal mogą ograniczyć ilość energii docierającej do wyposażenia, choć część ciepła pozostaje po wewnętrznej stronie okna. Sama nieprzezroczystość tkaniny nie przesądza o ochronie przed nagrzewaniem. Przy wyborze produktu sprawdź jego przeznaczenie i dokumentację dotyczącą ochrony przeciwsłonecznej.
Pora osłaniania zależy od kierunku okien i otoczenia budynku:
- Okna wschodnie osłaniaj już rano, zanim słońce zacznie padać na szyby.
- Okna południowe wymagają zacienienia podczas dziennego nasłonecznienia. Znaczenie mają też balkony, okapy i sąsiednie budynki.
- Okna zachodnie osłaniaj przed popołudniowym słońcem, które może dogrzewać mieszkanie rozgrzane już w ciągu dnia.
- Przy oknach północnych sprawdź przede wszystkim dopływ gorącego powietrza oraz nagrzewanie ścian i dachu. Bezpośrednie słońce może mieć mniejszy udział w problemie.
Nie montuj przypadkowej folii ani materiałów odblaskowych na szybie. Dopuszczalność takiego rozwiązania zależy od rodzaju przeszklenia i sposobu montażu; niewłaściwy produkt może powodować naprężenia termiczne szkła. Folię dobieraj według zaleceń producenta szyby i folii. Montaż osłon na elewacji uzgodnij z zarządcą, jeśli ingeruje w części wspólne budynku.
Wietrz według temperatury, a nie samej godziny
Intensywne wietrzenie pomaga schłodzić mieszkanie wtedy, gdy powietrze na zewnątrz jest chłodniejsze niż wewnątrz. Najczęściej takie warunki występują nocą lub nad ranem, ale podczas upałów nie jest to pewne. Otwieranie wszystkich okien tylko dlatego, że zapadł wieczór, może nadal wpuszczać ciepłe powietrze.
Do podjęcia decyzji wystarczą dwa termometry: pokojowy oraz zewnętrzny, umieszczony w cieniu i z dala od nagrzanej elewacji. Odczyt z nasłonecznionego parapetu może być mylący.
Przewietrzanie przeprowadź w takiej kolejności:
- Sprawdź, czy na zewnątrz jest chłodniej niż w mieszkaniu.
- Otwórz okna po różnych stronach lokalu, jeśli układ mieszkania na to pozwala, oraz drzwi między przewietrzanymi pokojami.
- Zabezpiecz skrzydła okien i drzwi przed zatrzaśnięciem. Uwzględnij bezpieczeństwo dzieci, zwierząt oraz ryzyko włamania.
- Ogranicz otwarcie okien, gdy temperatura na zewnątrz wzrośnie powyżej temperatury wewnętrznej. Osłoń szyby, na które zaczyna padać słońce.
Przy oknach tylko po jednej stronie mieszkania wymiana powietrza bywa wolniejsza. Wtedy szczególnie przydaje się wykorzystanie dłuższego chłodnego okresu, o ile warunki i bezpieczeństwo pozwalają zostawić okna otwarte. Wentylator ustawiony przy otwartym oknie i skierowany na zewnątrz może wspomóc usuwanie ciepłego powietrza, jeśli zapewnisz drogę napływu chłodniejszego powietrza.
Ograniczenie otwierania okien w upał nie oznacza wyłączenia wentylacji. Nie zaklejaj nawiewników ani kratek. W mieszkaniu nadal trzeba usuwać wilgoć i zanieczyszczenia, zwłaszcza podczas gotowania oraz korzystania z łazienki. Jeśli masz urządzenie spalające gaz i pobierające powietrze z pomieszczenia, nie zmieniaj samodzielnie zasad dopływu powietrza ani pracy wentylacji. Wątpliwości powinien ocenić uprawniony specjalista.
Ogranicz ciepło powstające w mieszkaniu
Piekarnik, kuchenka i pracujące urządzenia dogrzewają wnętrze, dlatego w gorące dni dobrze jest zmniejszyć ich użycie lub przenieść część prac na chłodniejszą porę. Ma to szczególne znaczenie w małym mieszkaniu i kuchni połączonej z salonem.
Wybieraj posiłki wymagające krótszego podgrzewania, gotuj pod przykryciem, jeśli pozwala na to potrawa, i nie uruchamiaj piekarnika bez potrzeby. Pranie oraz zmywanie możesz zaplanować na czas, w którym łatwiej odprowadzić powstające ciepło i wilgoć.
Sprawdź też urządzenia pracujące bez wyraźnej potrzeby: komputer stacjonarny, konsolę, duży ekran czy starsze oświetlenie. Nie odłączaj jednak sprzętu, który musi działać stale. Lodówce zapewnij odstępy wentylacyjne zgodne z instrukcją; zabudowanie jej otworów utrudnia oddawanie ciepła i pracę urządzenia.
Okap z odprowadzeniem na zewnątrz może usuwać część ciepła i pary powstających nad kuchenką. Pochłaniacz działający w obiegu zamkniętym zawraca powietrze do pomieszczenia, więc nie zastępuje takiego wyciągu. Używaj urządzenia zgodnie z zasadami wentylacji obowiązującymi w budynku.
Wentylator poprawia komfort, ale nie schładza ścian
Wentylator pomaga osobie znajdującej się w strumieniu powietrza, ponieważ ruch powietrza ułatwia oddawanie ciepła przez skórę i odparowywanie potu. Samo mieszanie powietrza nie obniża jednak temperatury pokoju. Pozostawienie wentylatora w pustym pomieszczeniu nie przygotuje chłodniejszego wnętrza na powrót.
Ustaw go stabilnie, tak aby nawiew docierał do miejsca odpoczynku lub pracy. Nie przykrywaj obudowy mokrą tkaniną i nie ustawiaj wody tam, gdzie może dostać się do urządzenia lub instalacji elektrycznej.
Mokra pościel, rozwieszone ręczniki czy pojemniki z wodą nie są pewnym sposobem na schłodzenie całego mieszkania. Parowanie może odbierać ciepło, ale zwiększa wilgotność, a przy już wilgotnym powietrzu jego skuteczność jest ograniczona. Podobne ograniczenie dotyczy urządzeń chłodzących przez odparowanie wody. Trzeba uwzględnić wilgotność i możliwość wymiany powietrza.
Podczas bardzo wysokiej temperatury, zwłaszcza przy dużej wilgotności, nie polegaj wyłącznie na wentylatorze. Jeśli mimo jego pracy pojawiają się osłabienie, zawroty głowy lub nudności, przejdź do chłodniejszego miejsca i zadbaj o pomoc. Utrata przytomności podczas upału lub podejrzenie udaru cieplnego wymagają natychmiastowego wezwania pomocy pod numerem 112. Ministerstwo Zdrowia wymienia utratę przytomności jako możliwy objaw udaru cieplnego i zaleca natychmiastowe wezwanie pomocy.
Dopasuj działania do piętra i możliwości mieszkania
W mieszkaniu na ostatnim piętrze ciepło może docierać również przez dach lub stropodach. Jeśli mimo zacienienia okien wnętrze pozostaje gorące długo po zachodzie słońca, jedną z możliwych przyczyn jest oddawanie ciepła przez nagrzane przegrody. Sam ten objaw nie potwierdza jednak usterki izolacji — znaczenie mają też długość upału i brak chłodnych nocy.
Poniższe obserwacje pomogą wybrać pierwsze działanie. Nie zastępują oceny technicznej budynku.
| Warunki w mieszkaniu | Co może zwiększać nagrzewanie | Od czego zacząć |
|---|---|---|
| Słońce pada na duże przeszklenia | Dopływ energii słonecznej przez szyby | Osłoń okna przed nasłonecznieniem |
| Okna wychodzą tylko na jedną stronę | Ograniczona możliwość przewietrzania | Wykorzystaj chłodniejsze godziny i otwórz drogę przepływu między pokojami |
| Lokal leży bezpośrednio pod dachem | Dopływ ciepła przez dach oraz okna | Połącz osłanianie z nocnym wietrzeniem; przy uporczywym problemie zgłoś go zarządcy |
| Mieszkanie jest gorące po pieczeniu lub gotowaniu | Ciepło i para z kuchni | Ogranicz długie grzanie i korzystaj z właściwej wentylacji |
Jeśli problem wraca każdego lata mimo osłaniania okien i wykorzystywania chłodniejszego powietrza, zgłoś go zarządcy lub właścicielowi. Ocena osłon, izolacji dachu i działania wentylacji pozwala ustalić, czy potrzebne są zmiany w budynku.
Efekt własnych działań oceniaj termometrem ustawionym stale w tym samym miejscu, z dala od słońca i urządzeń. Porównuj dni o zbliżonych warunkach pogodowych. Spadek odczuwanej duszności po włączeniu wentylatora świadczy o poprawie komfortu, ale dopiero pomiar temperatury pozwala sprawdzić, czy mieszkanie rzeczywiście mniej się nagrzewa.
Komentarze